Fiszki z Chestertona: Luter i rozum

“(…) W sercu tomistycznego nauczania znajdowało się zaufanie do Rozumu, w sercu nauczania luterańskiego – że Rozum jest całkowicie niegodny zaufania. (…) Protestancka teologia Marcina Lutra była czymś w związku z czym żadnego współczesnego protestanta nie znaleźlibyśmy dziś martwego na polu walki, czy, jeśli to porównanie wydaje się zbyt niepoważne, czymś czego ów protestant nie chciałby zbyt chętnie dotknąć bodaj patykiem. Ów protestantyzm był pesymistyczny, nie był niczym innym jak tylko pustym naleganiem na beznadziejność wszystkich cnót ludzkich, próbą ucieczki z piekła. Luteranizm jest obecnie dość udawany, większość współczesnych etapów luteranizmu jest bardziej niż udawana, jednak Luter nie był udawany. Był jednym z tych wielkich żywiołowych barbarzyńców, któremu naprawdę dane było zmienić świat. (…) Luter otworzył epokę i rozpoczął świat współczesny, był pierwszym człowiekiem w historii, który świadomie użył swą świadomość czy to co później zostało nazwane jego Osobowością. W rzeczywistości miał raczej silną osobowość. (…) Luter zaczął współczesny zwyczaj opierania się na rzeczach, które nie są czysto rozumowe. To nie jest kwestia pochwały czy obwiniania, nie ma wielkiego znaczenia czy nazwiemy go silną osobowością czy że był czymś w rodzaju wielkiego brutala. Kiedy cytował tekst z Pisma, umieszczając w nim słowo, którego nie ma w Piśmie, zadowalał się odkrzykiwaniem wszystkim przeszkadzającym: <powiedzcie im że doktor Marcin Luter tak ma!> To jest to co dziś nazywamy Osobowością. Później zostało to nazwane Psychologią, a następnie Reklamą czy Marketingiem. Jednak nie kłócimy się tu o korzyści czy straty. Należy się temu wielkiemu pesymiście augustiańskiemu powiedzenie, że nie tylko zatriumfował ostatecznie nad Aniołem Szkół [św. Tomaszem Akwinatą], lecz że w dosłownym znaczeniu stworzył świat współczesny. Zniszczył Rozum i zastąpił go Sugestią. (…)”

(G.K. Chesterton: Święty Tomasz z Akwinu)

Advertisements
This entry was posted in herezje. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s