Dokument o stosunkach posoborowych z żydami – fragmenty

źródło:
www.vatican.va/…/rc_pc_chrstuni_…
(podkreśl. tłum.)

“17. Po stronie wielu Ojców Kościoła stale zyskiwała przychylność tak zwana teoria zastąpienia czy też zastępstwa, w średniowieczu stanowiąc główną teologiczną podstawę stosunków z judaizmem: obietnice i zobowiązania Boga nie mają już zastosowania do Izraela, bowiem nie uznał on Jezusa za Mesjasza i Syna Bożego, lecz zostały przeniesione na Kościół Jezusa Chrystusa, który jest obecnie ” nowym Izraelem”, nowym wybranym ludem Bożym. Wychodzące z tej samej gleby judaizm i chrześcijaństwo po ich rozdzieleniu zaangażowały się w teologiczny antagonizm, który został rozładowany dopiero na Soborze Watykańskim II. Wraz z deklaracją Nostra Aetate (pkt 4) Kościół jednomyślnie wyznaje w nowych ramach teologicznych, żydowskie korzenie chrześcijaństwa. Teologia zastępstwa, która przeciwstawia sobie dwa oddzielne ciała Kościół pogan i odrzuconą Synagogę, której miejsce zajmuje, została pozbawiona podstaw. (…)”
“26. W tym sensie chrześcijanie potwierdzają że Jezus Chrystus może być uważany za “żyjącą Torę Boga”. Tora i Chrystus są Słowem Boga, Jego objawieniem dla nas istot ludzkich będącym świadectwem bezgranicznej miłości (…)”
“36. Z chrześcijańskiej wiary że może istnieć jedynie jedna droga do zbawienia, nie wynika jednak w żaden sposób to, że żydzi nie są objęci zbawieniem Bożym z tego powodu, że nie wierzą w Jezusa Chrystusa jako Mesjasza Izraela i Syna Bożego (…) To, iż żydzi są uczestnikami Bożego zbawienia teologicznie nie podlega kwestionowaniu, ale jak jest to możliwe wobec braku wyraźnej wiary w Chrystusa jest i pozostaje niezgłębioną boską tajemnicą”
“38. (…) Oczywiście istnieją wcześniejsze teksty Magisterium dotyczące judaizmu, ale Nostra Aetate (par. 4) dostarcza pierwszego teologicznego oglądu relacji Kościoła katolickiego do żydów.
39. Ponieważ była takim teologicznym przełomem, tekst soborowy jest nierzadko nadinterpretowany i przypisywane są jej rzeczy, których w rzeczywistości nie zawiera. Ważny przykładem nadinterpretacji jest teza że przymierze zawarte przez Boga z Izraelem trwa i nigdy nie zostało unieważnione. Choć twierdzenie to jest prawdziwe nie może zostać wyczytane wprost z Nostra Aetate (par. 4).”
“40. (…) Dlatego Kościół jest obowiązany postrzegać ewangelizację żydów, którzy wierzą w jednego Boga w inny sposób niż ewangelizację osób innych religii i światopoglądów. Przechodząc do szczegółów oznacza to że Kościół katolicki nie prowadzi ani nie wspiera żadnych szczególnych zorganizowanych dzieł misyjnych wobec żydów. Mimo iż co do zasady odrzuca się zorganizowaną misję w stosunku do żydów chrześcijanie są wezwani do dawania świadectwa wiary w Jezusa Chrystusa wobec żydów, choć powinni to robić w pokorny i wrażliwy sposób, uwzględniając że żydzi są powiernikami Słowa Bożego i w szczególności – perspektywę wielkiej tragedii Szoah”
“43. Jest i pozostaje jakościowym określeniem Kościoła Nowego Przymierza to że składa się on z żydów i pogan (gojów) nawet jeśli proporcja liczbowa chrześcijan żydów i chrześcijan gojów może początkowo dawać odmienne wrażenie. Tuż po śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa Chrystusa nie istniały dwa obce sobie przymierza, zatem także lud przymierza Izraela nie jest odłączony od “ludu Bożego, który wywodzi się z pogan” (…) W kontekście Bożej uniwersalnej woli zbawienia wszyscy ludzie, którzy jeszcze nie przyjęli Ewangelii są zrównani z ludem Bożym Nowego Przymierza.”
“46. (…) Dziś religie nie powinny być częścią problemu lecz jego rozwiązania. Jedynie gdy religie włączają się w owocny wzajemny dialog i w ten sposób przyczyniają się do pokoju na świecie, może on zostać osiągnięty na płaszczyźnie społecznej i politycznej”
“47. (…) Z uwagi na silną więź przyjaźni między żydami a katolikami Kościół katolicki czuje się zobowiązany zwłaszcza do czynienia wszystkiego w granicach możliwości, razem z naszymi żydowskimi przyjaciółmi, by odeprzeć antysemickie tendencje. Papież Franciszek stale podkreśla że chrześcijanin nie może być antysemitą z powodu żydowskich korzeni chrześcijaństwa.”

—————-
I jak powyższy dokument widzą “starsi bracia” czyli wypowiedź rabina Rosena z konferencji w Watykanie z okazji publikacji dokumentu – obszerne fragmenty:
“(…) Obecność tutaj żydowskich przedstawicieli jest sama w sobie mocnym i wymownym świadectwem odkrytego na nowo braterstwa między katolikami i żydami. (…) I chociaż opublikowany dokument jest skierowany do wiernych katolickich, ponieważ dotyczy stosunków między Kościołem a Ludem Żydowskim, jest znakiem szczodrego szacunku dla tego ludu zapewnienie żydowskiej obecności na tej konferencji prasowej. To bardzo pociesza i oddaje prawdziwie rewolucyjną zmianę w katolickim podejściu do żydów i judaizmu. Jak zauważa sam dokument, paragraf 4 deklaracji Soboru Watykańskiego II o stosunkach Kościoła z religiami niechrześcijańskimi, który zajmuje się relacjami Kościoła z Ludem Żydowskim (który dokument obecny określa jako “serce” Nostra Aetate) był szczególnie ważny właśnie z powodu przyjęcia nowego pozytywnego podejścia “fundamentalnego szacunku”, co zostało opisane jako kopernikańska rewolucja w stosunku Kościoła do judaizmu i żydostwa. (…)
Rezultatem powyższego pozytywnego stosunku do ludu żydowskiego jest wyraźne odrzucenie, potwierdzone w [dzisiejszym] dokumencie jakiejkolwiek “teologii zastąpienia lub zastępstwa, która przeciwstawia sobie Kościół gojów i odrzuconą Synagodę, które miejsce zajmuje”.
To co ten dokument w efekcie ujawnia jest nie tylko postępem w stosunku do zaleceń zawartych we Wskazówkach z roku 1974 dotyczących Nostra Aetate aby docenić i szanować żydowską samoświadomość (…) a także uznaniem (zgodnie z pracą Papieskiej Komisji Biblijnej) integralności żydowskiej wykładni Biblii, która różni się od chrześcijańskiej. Zaprawdę sam fakt że [dzisiejszy] dokument również cytuje w szerokim zakresie żydowskie źródła rabiniczne jest kolejny świadectwem powyższego szacunku. Pozwólcie mi powtórzyć jeszcze raz stwierdzenie, które wygłosili kardynał Koch z ks. Hofmannem, że jest to katolicki dokument i odzwierciedla katolicką teologię. Nieuchronnie zatem znajdują się tam ustępy, które nie znajdują i nie mogą znaleźć odpowiednika w żydowskiej teologii. (…)
Mocno zgadzam się z wyrażonymi w tym dokumencie odczuciami, że jest znacznie więcej rzeczy, które możemy robić razem w celu zwalczania zła we współczesnym społeczeństwie, zwalczania uprzedzeń, bigoterii i antysemityzmu, który Kościół w sposób wiążący potępił i co powtórzono w [dzisiejszym] dokumencie. (…)
Żydowskie osobistości na przestrzeni dziejów zaiste wyrażały koncepcję komplementarności, postrzegając chrześcijaństwo jako boskie narzędzie, dzięki któremu uniwersalne prawdy, które przyniósł na świat judaizm mogą zostać w rzeczywistości bardziej skutecznie rozpowszechnione we wszechświecie, poza granice wynikające z koncepcji Żydostwa. Rabin Samson Rafael Hirsz, jeden z największych przywódców rabinackich XIX wieku postrzegał nawet rozłam między Kościołem a Synagogą jako niezbędną część Bożego planu ułatwienia realizacji uniwersalnego zadania chrześcijaństwa. Niektórzy poszli w tej kwestii nieco dalej, uznając koncepcję komplementarności w równoległej roli, w której żydowskie skupienie na przymierzu wspólnoty z Bogiem oraz chrześcijańskie skupienie nad relacją jednostki z Bogiem mogą służyć do wytworzenia stanu równowagi. Istnieją również ci, którzy wskazują, że autonomia wspólnoty, którą wyznaje judaizm może lepiej służyć jako model współczesnego wielokulturowego społeczeństwa, podczas gdy chrześcijaństwo może dać lepszą odpowiedź na wyobcowanie jednostki we współczesnym świecie. (…)
Sam fakt, że możemy rozmawiać o komplementarności [judaizmu i chrześcijaństwa] jest potężną demonstracją tego jak daleko zaszliśmy w tej wspaniałej podróży transformacji i pojednania między katolikami i żydami w ciągu ostatniego półwiecza. (…) Dokument opublikowany w dniu dzisiejszym jest jeszcze jednym ważnym kamieniem milowym położonym wzdłuż tej prawdziwie cudownej drogi, za którą wszyscy musimy dziękować Jednemu Stwórcy i Przewodnikowi Nieba i Ziemi.”
press.vatican.va/…/02131.html

Advertisements
This entry was posted in Rewolucja SW II. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s