Macierz celebracji neokatechumenalnej

W opracowaniu „Statut Drogi Neokatechumenalnej” (Statute of the Neocatechumenal Way) zredagowanym przez Kiko Arguello, Carmen Hernandez i ojca M. Pezziego zamieszczono obszerną wypowiedź Carmen z Rzymu, z dnia 28.06.2002 r. (p. 59 i nast. wydania angielskiego Hope Publishing House 2003, tłum. własne z wersji ang.), w której wyjaśnia ona początki swojego udziału w ruchu i korzenie praktykowanych w nim celebracji. Wspomina, że na początku lat 60-tych, gdy przygotowywała się do misjonarskiej pracy w Indiach „oświecił” ją ojciec Pedro Farnes Scherer. “Dziękuję przede wszystkim ojcu Farnes, który jest tu obecny (…) W roku 1961, młody i przystojny, Farnes przybył z Instytutu Liturgicznego w Paryżu z doktoratem z liturgiki i przeżył okres przygotowania do Soboru z Dom Botte (jest zaprawdę synem Dom Botte – Bernard Botte był jednym z ojców ruchu „odnowy liturgicznej”, autorem późniejszych wspomnień, które w wersji angielskiej otrzymały znamienny tytuł: „Od milczenia do uczestnictwa”, we wspomnieniach tych opisywał m.in. „traumę” cichych Mszy św. z lat młodości – przyp. tłum.), z Bouyerem (Louis Bouyer, były luterański pastor, późniejszy peritus soborowy, już w roku 1970 w pozycji Decomposition of Catholicism biadał, że posoborowe reformy liturgiczne odeszły od soborowych ustaleń na znaczną odległość – przyp. tłum) i z innymi wielkimi postaciami, które przygotowały całą liturgiczną odnowę soborową (…) W Barcelonie, dzięki ojcu Farnes, Bóg otworzył me uszy abym zrozumiała co miał na myśli Sobór Watykański II. To nie tylko chodzi o obecność Jezusa Chrystusa, który przychodzi aby nawiedzić twe serce i ci pomóc, to co staje się obecne to Zmartwychwstanie Pańskie, w którym Chrystus zaprasza cię by razem z nim przejść śmierć i zmartwychwstać. To dynamika, pieśń Zmartwychwstania. Aby ją wyrazić potrzebna jest wspólnota. Sobór dokonał tego wszystkiego w ramach odnowy. To było Słońce Zmartwychwstania, które w owym czasie było nadal zachmurzone wskutek serii średniowiecznych doktryn. Sobór, wracając do korzeni, odkrył siłę Paschy, tej nocy czuwania, która stanowi przejście do światła zmartwychwstania, oraz jak ważne jest to, że Jezus Chrystus udał się do Egiptu i z niego wyszedł, przechodząc z niewoli do wolności. To było dla mnie wielkie paschalne odkrycie, którego dokonałam w roku 1961 dzięki ojcu Farnes. To był naprawdę bezpośredni skutek odnowy Soboru Watykańskiego II, który pozwolił kwitnąć liturgii w uderzającej paschalnej wspaniałości.” Ksiądz Edward Skotnicki w pozycji: Neokatechumenat szansa czy zagrożenie dla Kościoła (Kielce 2000) powołuje się na zbliżone treści z nauczania Carmen Hernandez o Eucharystii. Carmen odwołuje się w nich do żydowskiej Paschy oraz istoty wg niej Eucharystii jaką jest celebracja paschalna, której kulminacją jest głoszenie Zmartwychwstania, przez zgromadzenie oczywiście, wskazuje że w toku dziejów Kościoła zagubił się sens Eucharystii, na rzecz pogańskiego, zdaniem Carmen, elementu ofiary. Chleb i wino są jedynie środkiem prowadzenia do celu jakim jest przeżywanie Paschy, Carmen powołuje się także na krytykę przez Kalwina „obsesji” Kościoła w zakresie realnej obecności.
Podobnie w cytowanej w „Katechezie z Magisterium Kościoła na Rok Wiary” z Konwiwencji z 20/23.09.2012 r. (źr. http://www.jerozolimska.pl), jako „zaakceptowana przez Kościół”, katechezie Carmen o Eucharystii wskazuje się: „gdy słuchałam waszych odpowiedzi, pomyślałam sobie, że i wy dowiecie się dzisiaj, że Jahwe przechodzi (…) Żyjemy dzisiaj w społeczności, której się wydaje, że dojść do celu znaczy „usiąść sobie”. To jest ideał drobnomieszczaństwa, dlatego przejść od mentalności ludzi, którzy sobie wygodnie siedzą do „dynamiki paschalnej”, na której polega proces zmian, jakie zachodzą dzisiaj w Kościele, jest rzeczą trochę mocną. Jeśli my dzisiaj naprawdę zbliżymy się do źródeł i zetkniemy się z tym wybuchającym wulkanem, jakim jest chrześcijańska Eucharystia, to to nas rozentuzjazmuje do tego stopnia, że wyruszymy w drogę, jakbyśmy byli pod Synajem. (…) Eucharystia jest przede wszystkim uwielbieniem, pełną radości odpowiedzią na interwencje Boga (…) Słowo „Eucharystia” dla naszej mentalności oznacza przede wszystkim postacie chleba i wina, które są przechowywane w tabernakulum. To są „postacie eucharystyczne”. Słowo „Eucharystia” w swoim początkowym znaczeniu i w tym, czym ono było dla Kościoła pierwotnego, jak zobaczymy to nie jest to. (…) Eucharystia jest właśnie ową odpowiedzią na interwencje Boga. Interwencja Boga, która polegała na wyprowadzeniu Izraela z Egiptu – i wszystkie inne konkretne, historyczne interwencje Boga, w których Izrael dostrzegł działanie Boga w swoim życiu (…) Ta interwencja Boga wywołuje w nich natychmiast odpowiedź, którą jest Pascha, wielkie święto, wielka Eucharystia paschalna”. Oczywiście w ww. Katechezie nie obyło się bez zacytowania ojca duchowego Carmen – tj. o. Pedra Farnes: „jedną z najważniejszych przemian, do których doszło za sprawą ruchu liturgicznego i reformy liturgicznej to bez wątpienia ponowne odkrycie podmiotu liturgii, którym nie jest szafarz, jak się często przyjmowało, ale jest nim cały Kościół, tzn. całe zgromadzenie celebrujące”. Patrząc na podejście Carmen do liturgii nie budzi zdziwienia, iż jednym z owoców jaki powstaje dzięki ewangelizacji neokatechumenalnej jest ekumenizm. S. Gennarini w “Świadectwie o ewangelizacji w krajach Europy Wschodniej. Synod Biskupów 1991” przytaczał konkretne tego przykłady np. „w Berlinie Wschodnim jeden z pastorów luterańskich pod wrażeniem liturgii Wigilii Paschalnej prosi o katechezy”.
Biorąc pod uwagę powyższe kwestie tj. opisane aspiracje teologiczno-liturgiczne Carmen Hernandez we współpracy z wiodącymi odnowicielami liturgicznymi lat 60-tych XX w. Sandro Magister w artykule: Placet or non placet. The wager of Carmen and Kiko (za chiesa.espressonline.it, tłum. własne z wersji ang.), słusznie zauważył: „Na polu liturgii, bardziej niż Kiko, to współzałożycielka Carmen ukształtowała „ryt neokatechumenalny”.” Jak wskazuje on dalej „w latach Soboru Watykańskiego II i tuż potem, kiedy wciąż nosiła habit misjonarzy de Cristo Jesus i studiowała teologię, Carmen stała się entuzjastką odnowy liturgicznej. Jej nauczycielami i inspiratorami byli liturgista Pablo Farnes Scherer w Hiszpanii oraz ojciec Luigi della Torre w Rzymie, również znaczący liturgista, proboszcz kościoła Narodzenia na via Gallia, który stał się jednym z pierwszych przyczółków ruchu w Rzymie, a także arcybiskup Hannibal Bugnini, w owym czasie wpływowy sekretarz watykańskiej Kongregacji do spraw Kultu Bożego i główny architekt posoborowej reformy liturgicznej. To właśnie Bugnini na początku lat 70-tych, mógł sobie gratulować sposobu w jaki pierwsze wspólnoty założone przez Kiko i Carmen odprawiały Eucharystię. Napisał o tym w Notitiae – oficjalnym magazynie Kongregacji. I to ponownie on, razem z założycielami, zadecydował o nazwaniu nowo tworzącego się ruchu Drogą Neokatechumenalną”.
Analogiczne informacje znajdziemy w cytowanym już wyżej opracowaniu własnym założycieli Drogi Statute of the Neocatechumenal Way (red. K. Arguello, C. Hernandez, M. Pezzi, Hope Publishing House 1993, p. 107/108, tłum. własne): „W roku 1972 Neokatechumenat był przedmiotem dogłębnych badań ze strony Kongregacji do spraw Kultu Bożego, która była w trakcie publikowania OCID (Obrzędów Chrześcijańskiej Inicjacji Dorosłych, ogłoszonych przez Bugniniego 06.01.1972 r. – przyp. tłum.). Ówczesny sekretarz Kongregacji monsignore Hannibal Bugnini wraz z grupą ekspertów byli pod wrażeniem, widząc, że to co rozważali przez lata jako przedmiot katechumenatu dla dorosłych zostało już wprowadzone w praktyce przez Ducha Świętego, poczynając od ubogich. Po dwóch latach badań liturgiczno-katechetycznej praktyki Drogi Neokatechumenalnej opublikowali w Notitiae (nr z 07/08.1974, p. 229/230) oficjalnym czasopiśmie Kongregacji, notę pochwalną dzieła, które prowadziła w parafiach Droga Neokatechumenalna, uznając Drogę za dar Ducha Świętego dany w celu wdrożenia wizji Soboru. Razem z Kongregacją ustaliliśmy nazwę: Neokatechumenat lub Droga Neokatechumenalna”.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s